X-BAT: Şahlanışta Özerk Savaş Uçağı ve Hivemind Zekâsının Yeni Yüzü
Askerî alanda yapay zeka destekli özerk sistemler giderek daha çok dikkat çekiyor; hava kuvvetleri doktrinlerinde köklü değişimler yaşanıyor. ABD ordusu uzun süredir insansız hava araçları ve otonom karar verme mekanizmaları üzerinde çalışmalar yürütüyor. Geçen yıl yapay zekâ tarafından yönetilen bir F-16 ile insan pilot arasındaki simülasyonlu karşılaşma, bu alandaki dikkat çekici örneklerden biriydi. Şimdi benzeri bir yapay zeka pilotu, tamamen pilotsuz, pist gerektirmeyen ve GPS’e bağlı olmadan da görev yapabilen yeni bir platformda karşımıza çıkıyor: X-BAT.
ABD merkezli Shield AI, bu hafta düzenlenen etkinlikte X-BAT adını verdiği otonom VTOL savaş uçağını resmi olarak tanıttı. X-BAT, aslında bir savaş uçağı olarak lanse edilse de SIHA ile savaş uçağı arasında bir ara tür olarak konumlandırılıyor. Uçak, X-Bat; İniş Pistine, Pilota veya GPS’e İhtiyaç Duymuyor özelliğiyle öne çıkıyor. Shield AI’nin geliştirdiği Hivemind adlı yapay zekâ sistemi sayesinde uçuşlar gerçekleştiriliyor; bu sistem, geçen yılki yapay zekâ destekli F-16 testlerinde de kullanılmıştı ve X-BAT ile bir adım ileri taşınıyor.
Gelişmiş teknolojisi sayesinde X-BAT, GPS bağlantısı, haberleşme ağı ya da insan pilotunun uzaktan kontrolüne ihtiyaç duymadan bağımsız olarak görevlerini yerine getirebiliyor. Shield AI, Business Insider’a verdiği demeçte X-BAT’in tek bir art yakıcı jet motoruyla çalıştığını ve görevlerini kesintisiz iletişim olmadan da sürdürebildiğini belirtti. Çok rollü bir savaş aracı olarak tasarlanan X-BAT; taarruz, elektronik harp, keşif ve istihbarat gibi alanlarda kullanılabilecek şekilde planlandı.
8 metre uzunluğunda ve 12 metre kanat açıklığında olan X-BAT, hava-hava ve hava-yer füzeleriyle donatılabiliyor; gerektiğinde harici silah istasyonlarıyla daha ağır mühimmatlar taşıyabiliyor. Pist gerektirmediği için amfibik savaş gemileri, adalar veya hatta ticari konteyner gemileri gibi platformlar da bu uçağın kalkışına olanak tanıyabilir. Shield AI’nin uçak mühendisliği kıdemli başkan yardımcısı Armor Harris, X-BAT’in ABD’nin tüm kuvvet birimleri tarafından kullanılabilir şekilde tasarlandığını ifade etmiş durumda; Donanma, Hava Kuvvetleri, Deniz Piyadeleri ve Kara Kuvvetleri ile müttefik ordular bu platformu benimseyebilir.
Bu haftaki lansman etkinliğinde X-BAT; savunma sanayisi temsilcileri ve askeri liderler tarafından yakından incelendi. İlk uçuşın 2026 yılında gerçekleşmesi ve seri üretimin 2029’da başlaması planlanıyor.
