2025 Küresel Enerji Dönüşümünde Yenilenebilir Güçler Zirvede: Bölgesel ve Teknolojik Ayrıntılar
Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) tarafından yayımlanan son rapor, 2025 yılının küresel enerji dönüşümünde kilit bir dönemeç olduğunu gösteriyor. Dünya genelinde yıl boyunca devreye alınan yaklaşık 692 gigawatt yeni yenilenebilir enerji kapasitesi, toplam kurulu gücü 5.149 GW seviyesine taşıdı ve bu artışın yaklaşık %15,5 büyümeye karşılık geldiğini ortaya koydu. Yeni kapasitenin büyük bölümünün yenilenebilir kaynaklardan oluşması (%85,6), sektörün yönünü net biçimde belirledi. Fosil yakıtlar hâlâ mevcut olsa da yatırımların ağırlığı yenilenebilir enerjiye kayıyor; bu durum, enerji güvenliği ve arz istikrarı için siyasi ve stratejik öncelikleri yeniden şekillendiriyor.
Güneş enerjisi açık ara liderlik koltuğunda ve 2025 yılında elde edilen toplam artışın yaklaşık 500 GW civarında olanını güneş enerjisi yatırımları oluşturdu. Bu rakamın büyük kısmı, 510,3 GW ile güneş fotovoltaik (PV) sistemlerinden geldi. Özellikle Çin, artışın büyük bölümünü sağlayarak 315,1 GW ile başı çekti. İkinciliği 158,7 GW ile rüzgar enerjisi aldı ve yıllık bazda yaklaşık %14 büyüme kaydedildi. Böylece güneş ve rüzgar beraber, 2025 yılında eklenen toplam yenilenebilir kapasitenin %96,8’ini oluşturdu. Bu iki teknoloji, maliyetlerin düşmesi ve ölçeklenebilirlik avantajları sayesinde ön planda bulunuyor.
Diğer yenilenebilir kaynaklar sınırlı bir büyüme kaydetti: hidroelektrik (pompaj hariç) 18,4 GW, biyoenerji 3,4 GW ve jeotermal enerji ise yalnızca 0,3 GW kapasite artışı gösterdi.
Bölgesel dağılımda eşitsizlikler sürüyor ve yatırımlar dünya genelinde artmasına rağmen bölgeler arasındaki farklar belirginleşti. Asya, 513,3 GW ile 2025 eklenen kapasitenin %74,2’sini tek başına karşılıyor ve bölgenin toplam kapasitesi yıllık %21,6 büyüdü. Bu büyümenin büyük kısmı Çin’de gerçekleşti; Asya’daki toplam kapasite 2.891 GW seviyesine yükseldi. Avrupa ise 934 GW toplam kapasiteyle ikinci sırada konumlandı, Orta Amerika ve Karayipler ise sadece 21 GW ile geride kaldı. Afrika, toplam kapasitesi açısından daha küçük olsa da %15,9 artışla en hızlı büyümeyi kaydetti ve bu dönemde Etiyopya, Güney Afrika ve Mısır öne çıktı. Orta Doğu’da kapasite %28,9 artarken bu büyümede Suudi Arabistan’ın yatırımları belirleyici oldu.
Detaylı veriler incelendiğinde görülen en önemli eğilimler, rüzgar ve güneş enerjisinin baskın rolü, Çin’in küresel sıçrayışta öne çıkması ve hidroelektrik ile biyoenerji alanlarında bölgesel farklılıklar olarak öne çıkıyor. Rüzgar enerjisinde büyümenin büyük kısmını Çin tek başına yaparken, hidroelektrik büyümesinin yaklaşık %96’sı yine Çin kaynaklı gerçekleşti. Japonya biyoenerji tarafında öne çıkarken, jeotermal enerji ise Filipinler, Endonezya, Almanya, Türkiye ve Japonya’nın sınırlı katkılarıyla toplamda 0,3 GW artış gösterdi.
