LEO Uyduları ve Görünür Parlaklık: Amazon’un İnternet Gölgesinde Yükselen Endişeler
Açık dünya gözlemlerini etkileyebilecek potansiyel bir tehdit olarak Amazon’un LEO (alçak Dünya yörüngesi) uydularının parlaklığı ön plana çıkıyor. Çalışma, Uluslararası Astronomi Birliği’nin parlaklık sınırlarını aşan bir görünüm sergiledi ve bu sonuçlar, yaklaşık 2 bin ayrı gözlemin ayrıntılı analiziyle desteklendi.
Gözlemler, uyduların insan gözüyle çoğu zaman fark edilemeyecek kadar sönük olmalarına rağmen hassas teleskoplar için belirli koşullarda önemli bir parlaklık oluşturduğunu ortaya koyuyor. Ortalama görünür parlaklık değeri yaklaşık 6,28 kadir olarak ölçüldü ve bu değer, gökyüzü taraması yapan teleskoplar için ciddi bir engel olarak değerlendiriliyor. Ayrıca, gözlemlerin yaklaşık dörtte biri, teleskop kullanılsa bile net bir şekilde görülebilecek parlaklığa ulaşmış durumda.
Yer tabanlı ve uzay tabanlı telescoplar risk altında Başyazarı Anthony Mallama, geniş alan taramaları yapan gözlemevlerinin bu durumda doğrudan etkilenebileceğini vurguluyor. Vera C. Rubin Gözlemevi gibi büyük yer tabanlı teleskoplar ile Hubble uzay Teleskobu da parlak uyduların geçişlerinden dolayı gözlemsel kalite kaybı yaşayabilir.
İncelemeler, SpaceX’in Starlink ağına ek olarak AST SpaceMobile’ın BlueBird uydularını da kapsıyor ve bu uyduların devasa antenleri nedeniyle gece gökyüzünde geçmişe göre daha parlak göründüğü belirtiliyor. Mevcut BlueBird antenleri 64 metrekarelik bir alana sahipken yeni nesil uydularda bu alanın büyümesi bekleniyor. Amazon’un LEO uyduları, eski adıyla Project Kuiper çerçevesinde geliştirilmekte ve BlueBird’a kıyasla daha sönük bir parlaklık gösterse de Starlink uydularıyla benzer zorlukları paylaşıyor. Ancak ana fark, irtifalarda yatıyor: Starlink yaklaşık 480 kilometre, Amazon uyduları ise yaklaşık 630 kilometre yükseklikte dönüyor. Starlink’in gözlemlerin büyük kısmını Dünya’nın gölgesinde kalması, görünürlüğü azaltmasına olanak tanıyor.
Amazon üzerinde alınan önlemler Şirketin uydularında özellikle alacakaranlık saatlerinde parlaklığın artması dikkat çekiyor. Güneş ışığının belirli açılarla yansıması bu dönemde gökyüzünde belirgin izler bırakabiliyor. İnternet uydu ağının inşasına 2025 yılında başlayan Amazon’un şu ana kadar 180 uyduyu yörüngeye yerleştirdiği belirtiliyor; nihai hedef ise 3.200’ün üzerinde bir rakama ulaşmak. Ancak araştırmacılar, Amazon’un bu konudaki farkındalığını ve bazı önlemler üzerinde çalıştığını ifade ediyor. Yeni uydularda güneş ışınlarının uzaya zarar vermeden yansıtılması için çözümler geliştiriliyor. 2023’te fırlatılan ilk test uydularından bu yana, Amazon mühendislerinin uyduların Dünya’ya yansıttığı ışık miktarını anlamlı biçimde azalttığı bildiriliyor. Ancak mevcut durumda, 1.200 kilometre yüksekliğinde dolanan OneWeb uyduları dışında Starlink, Amazon, Çin merkezli Qianfan ve Guowang projeleri faal olan ağların IAU’nun parlaklık sınırlarını aştığı görülüyor.
