AB Elektriğinde Dönüşüm: Yenilenebilirler Fosil Yakıtları Öne Geçti
Avrupa Elektrik Değerlendirmesi raporuna göre, geçen yıl Avrupa Birliği genelinde rüzgar ve güneşten üretilen elektrik ilk kez fosil yakıtları geride bıraktı. Bu iki kaynağın toplam payı elektrikte yaklaşık %30 olurken, fosil yakıtların payı ise %29 seviyesine geriledi.
Güneş enerjisinin hızlı yükselişi bu geçişin ana nedeni olarak öne çıktı. 2025 yılında güneşten elektrik üretimi %20,1 artış kaydederek üst üste dördüncü yıl da %20’nin üzerinde büyüdü. Sonuç olarak AB elektriğinin yaklaşık %13’ü güneşten sağlandı ve bu oran kömür ile hidroelektriğin önüne geçti.
Yenilenebilir kaynakların payı genel tabloda %48’e ulaştı. Hava koşulları üretim dağılımını etkilerken hidroelektrik %12 geriledi, rüzgar üretimi ise %2 azaldı. Buna rağmen rüzgar, AB’nin ikinci en büyük elektrik kaynağı olarak %17’lik payını korudu.
27 ülkenin 14’ünde rüzgar ve güneş, tüm fosil yakıtların toplamından daha fazla elektrik sağladı. Son beş yılda rüzgar ve güneşin payı %20’den %30’a çıkarken fosil yakıtların payı %37’den %29’a geriledi. Nükleer ve hidroelektrik ise büyük ölçüde yatay seyretmeye devam etti. Doğalgazla çalışan santrallerin üretimi 2025’te %8 artarken hidroelektriğin bıraktığı boşluğu doldurdu; ancak uzun vadede doğalgaz kullanımı düşüş eğilimini sürdürüyor ve 2019 yılındaki zirvenin %18 altında seyrediyor.
Kömür kullanımı ise tarihsel dipleri görmeye başladı. 2025’te AB elektriğindeki payı %9,2’ye inerek önemli bir gerileme kaydetti. On yıl önce elektriğin yaklaşık dörtte birini sağlayan kömür, bugün 19 AB ülkesinde ya hiç kullanılmıyor ya da payı %5’in altında. Almanya ve Polonya gibi kömüre daha bağımlı ülkelerde bile üretim tüm zamanların en düşük seviyelerine indi.
