Pompeii’nin Külünden Doğru Kalan İzler: Vezüv Sığınağı Giysiler ve Sıcaklığın Sırları
Alçı kalıpların arasından ortaya çıkan ince iplikler ve dokular, yaklaşık iki bin yıl önce yaşanan dehşetin sessiz kanıtlarını gün yüzüne çıkarıyor. Valencia Üniversitesi’nin bilim insanları, Vezüv Yanardağı’nın patlaması sırasında kaçmaya çalışan insanların üzerlerinde kalın yün yelekler ve ağır pelerinler bulundurduklarını belirledi. Bu bulgular, insanlar ateş ve taş yağmuruna karşı kendilerini korumak için bir kalkan olarak katmanlı giysileri kullanmış olabileceğini gösteriyor. Ancak bu savunmanın ötesinde, dönemin hava koşulları hakkında da yeni ihtimalleri gündeme getiriyor.
Arkeoloji profesörü Llorenç Alapont, incelenen 14 alçı kalıptan 4’ünde giysilerin dokusunun ve iplik yapısının net biçimde görülebildiğini ifade ediyor. Bu durum, o gün yalnızca hafif kıyafetler değil, aynı zamanda kalın yünlü kumaşların tercih edildiğini işaret ediyor. Alapont’a göre bu iki olasılık arasında bir gerilim var: Halk, gazlar ve yüksek ısıya karşı giysilerini adeta bir kalkan gibi kullanmış olabilir; ya da beklenmedik bir soğuk hava nedeniyle ısıyı korumaya çalışmıştır. İkinci ihtimal, Pompeii’nin yok oluşuna dair bildiklerimizi köklü biçimde tartışmaya açıyor.
Ağustos mu, Ekim mi? MS 79’da Vezüv Yanardağı’nın patlama zamanının kesinleşmesi, arkeolojik tartışmaların merkezinde kalıyor. Geniş bir kabul, Genç Plinius’un mektuplarına dayanarak 24 Ağustos’ken bile, yeni veriler bu olayın sonbahara uzanabileceğini gösteriyor. Evlerdeki köz dolu ısıtıcılar, o döneme ait sonbahar meyveleri ve küplerde fermente edilmiş şaraplar da patlamanın Ekim ayında gerçekleşmiş olabileceğini destekleyen bulgular arasında. Güney İtalya’daki bu anlarda, Ağustos sıcağında böyle kalın giysilerin mantıklı görünmediği düşünülüyor. Yanardağın gaz ve kül bulutunun izdüşümü, sadece Pompeii’yi değil, Herculaneum, Stabiae ve Torre Annunziata gibi yerleşimleri de etkilemiş ve yaklaşık 16 bin kişinin ölümüne yol açmıştır. Kül ve gaz bulutunun yüksekliğinin 34 kilometreye ulaştığı, günümüz uçaklarının irtifasının üç katına denk geldiği tahmin ediliyor. Toprak dışına kaçmaya çalışanların üzerlerindeki ağır kıyafetler ise bu felaketi önlemede yetersiz kalmış görünüyor.
Bu tür çalışmalar, o gün tam olarak neler yaşandığını anlamak için hayati öneme sahip. Alapont, Vezüv’ün sırlarını çözmek için daha çağdaş yöntemlerin uygulanması gerektiğini belirtiyor.
