Uncharted Filmi ve Dokuz Çizgili Hat: Jeopolitik Gerilim Sarmalında Sinema

Uncharted serisi, Naughty Dog tarafından geliştirilen ve Sony Interactive Entertainment tarafından yayımlanan PlayStation özel yapımlarında öne çıkan bir macera dizisidir. Dört ana oyunla başlayan yolculuk, 2018 yapımı Uncharted: A Thief’s End ile ana hikâyesini tamamlar. Sinematik anlatımı ve güçlü karakterleriyle dikkat çeken seri için bir uyarlama kaçınılmazdı ve 2022’de vizyona giren Uncharted filmi bu beklentiyi karşılamaya çalıştı.

Filmin baş kahramanı Nathan Drake’i Tom Holland, onun akıl hocası Sully’i ise Mark Wahlberg canlandırdı. Yaklaşık 120 milyon dolarlık bütçeyle çekilen film, dünya genelinde yaklaşık 407 milyon doların üzerinde hasılat elde etti. Gişe başarısına rağmen eleştirmenlerden elde ettiği cevaplar genelde ortalama düzeyde kaldı.

Gündemi belirleyen saha Ancak tartışmaların odak noktası harita detayı oldu. Ruben Fleischer’ın yönettiği yapımda, karakterlerin antik bir haritayı incelediği kısa bir sahnede dokuz çizgili hat olarak bilinen sınırlandırma önemli bir figür olarak karşımıza çıktı. Bu işaret, Güney Çin Denizi’ndeki bazı ada ve bölgelerin Çin’e ait olduğunu ima eden bir harita olarak yorumlandı. Bu alan ise Vietnam, Filipinler ve diğer ülkeler tarafından uzun süredir süregelen uluslararası anlaşmazlıkların merkezinde yer almakta.

Vietnam ve Filipinler’den yasak kararlar Harita sahnesinin gösterimi, iki ülke açısından ciddi tepkilere yol açtı. Vietnam filmi doğrudan yasaklarken, Filipinler’de önce vizyona giren film daha sonra gösterimden kaldırıldı. Dışişleri Bakanlığı, harita görselinin ulusal çıkarlar karşısında uygunsuz olduğunu belirtti ve sinema salonlarına gösterimin durdurulması talimatını verdi. Yetkililer ayrıca ileride yeniden gösterim için sahnenin düzenlenmesi veya çıkarılması gerektiğini ifade etti.

Sinema, haritalar ve jeopolitik gerilim perspektifinden bakıldığında, haritanın sadece kısa bir anlık görünmesi ya da kurgusal bağlam içermesi fark etmez; hassas politik konularla karşı karşıya kaldığında görsellerin bile yaptırım riskini doğurabileceği açıkça görüldü. Bu eğilimin benzeri, 2023 yılında vizyona giren Barbie filminde de yaşandı; bağlamdan bağımsız olarak görünen dokuz çizgili hat benzeri bir işaret, uluslararası tartışmaları yeniden alevlendirdi. Bu örnekler, sinema yapımlarında kullanılan görsel öğelerin dahi jeopolitik gerilimleri tetikleyebileceğini net biçimde gösteriyor.”