GLP-1 ve Tirzepatidle Kiloyu Korumanın Zorlu Doğası: Tedaviyi Bırakınca Hızlı Geri Dönüşün Gerçekleri

Oxford Üniversitesi araştırması, semaglutid (Wegovy, Ozempic, Rybelsus) ve tirzepatid (Mounjaro) gibi kilo kaybını hedefleyen ilaçları kullananların tedavi sürecinde belirgin kilo kaybı elde ettiğini, ancak ilacı bıraktıklarında yaklaşık 20 ay içinde kilolarını geri alma eğilimi gösterdiğini ortaya koydu. Geri alma oranı, sadece diyet yapanlarla karşılaştırıldığında dört kat daha hızlı olarak kaydedildi. Buna karşılık, sağlıklı beslenme ve egzersizi içeren programlara devam edenlerin kilo kaybını yaklaşık dört yıl boyunca koruyabildiği görüldü.

Çalışma, obezite hastalığı olan 9.341 yetişkini kapsayan 37 klinik çalışmayı değerlendirerek tedavi bırakıldığında kilo geri alımının seyrini inceledi. Veriler, kilo verdiren ilaçları bırakanların ayda yaklaşık 0,4 kilo, davranışsal programları bırakanların ise ayda 0,1 kilo kaybettiğini gösterdi. Yeni nesil GLP-1 ajanları semaglutid ve tirzepatid için ise geri alım hızının ayda 0,8 kiloya kadar çıktığı belirlendi.

İlaç kullanımı sırasında kişiler ortalama 8,3 kilo kaybetti, ancak ilk yıl içinde yaklaşık 4,8 kiloyu geri aldı ve tedavi sonlandıktan yaklaşık 1,7 yıl sonra baştaki ağırlığa dönüldü. Özellikle Wegovy ve Mounjaro kullanıcıları tedavi sürecinde yaklaşık 15 kilo verirken, tedavi sona erdikten sonraki ilk yıl içinde 10 kilo geri aldı. Projeksiyonlar, bu kişilerin 1,5 yıl içinde tüm kilolarını yeniden kazandığını gösteriyor. Ayrıca kan şekeri, kolesterol ve tansiyon gibi göstergelerdeki iyileşmeler de tedavinin kesilmesiyle yaklaşık 1,4 yıl içinde eski seviyelere döndü.

Araştırmacılar, tedavi süresince alınan davranışsal desteğin ortalama 4,6 kilo ek kilo kaybı sağladığını ancak ilaç bırakıldıktan sonra kilonun geri alınma hızını yavaşlatmadığını belirtti. West, “İlaç bırakıldıktan sonra kilonun bu kadar hızlı geri gelmesi şaşırtıcıydı” diye ifade etti. Gerçek yaşam verileri, obezitesi olan kişilerin yaklaşık %50’sinin GLP-1 ilaçlarını ilk 12 ay içinde bıraktığını ortaya koyuyor. Yüksek maliyet, yan etkiler ve erişim sorunları başlıca nedenler olarak öne çıkıyor.

“Obezite kronik ve tekrarlayan bir hastalık” tespitiyle çalışmanın ortak yazarlarından Dr. Susan Jebb, elde edilen faydaların korunabilmesi için tedavinin sürdürülmesi gerektiğini vurguladı ve bu durumu tansiyon ilaçlarının uzun süreli kullanımına benzetti; ömür boyu tedavi gerektirebileceğini ifade etti. Surrey Üniversitesi’nden Dr. Adam Collins ise dışarıdan verilen GLP-1 hormonunun vücudun kendi üretimini azaltabileceğini ve duyarlılığı düşürebileceğini belirtti. Collins’a göre GLP-1 desteği kesildiğinde iştah kontrolü zayıflıyor ve aşırı yeme riski hızla artıyor.

İngiltere’de 2024 başı ile 2025 başı arasında yaklaşık 1,6 milyon yetişkinin kilo kaybı amacıyla GLP-1 ilaçlarını kullandığı, çoğunun buna özel reçetelerle eriştiği tahmin ediliyor. ABD’de ise her sekiz yetişkinden biri yaşamının bir döneminde GLP-1 ilacı kullanmış durumda.