AB’nin 2040 Hedefli Klima Anlaşması: ETS2 Ertelemesi ve 2050 Net Sıfır Yol Haritası
AB, 1990 seviyelerine göre sera gazı emisyonlarını 2040 yılına kadar %90 azaltma hedefini bağlayıcı bir mutabakatla benimsedi. Avrupa Parlamentosu ile üye ülkeler arasındaki geçici anlaşma, AB İklim Yasası’nı güncellemeyi ve uzun süredir konuşulan mevzuatı resmileştirmeyi de kapsıyor. Ayrıca, kritik öneme sahip yeni emisyon ticaret sistemiyle ilgili kararın bir yıllık bir erteleme sonucu hayata geçmesi planlanıyor.
2050’de iklim nötrlüğü hedefine yaklaşım bağlamında Ursula von der Leyen’in açıklamaları, COP30 sonrası somut adımlara geçildiğini gösteriyor. “2040 yılına kadar emisyonlarda %90’lık yasal olarak bağlayıcı bir azalma hedefi belirledik” sözleriyle planın temiz dönüşümü hızlandırırken rekabetçiliği koruyan pragmatik ve esnek bir yol haritası sunduğu vurgulanıyor. Aylar süren müzakerelerin ardından şekillenen taslak, Avrupa’nın 2050 hedefi doğrultusunda kritik bir dönemeç olarak değerlendiriliyor.
İtirazların odak noktası ise bazı üyelerin, daha sert kesintilerin yüksek enerji maliyetleri nedeniyle sanayiyi zayıflatacağını savunmasıydı. Buna karşılık İspanya ve İsveç gibi ülkeler, aşırı hava olaylarının giderek ağırlaşması karşısında daha cesur adımların gerekliliğini savundu ve Avrupa’nın yeşil teknoloji üretiminde Çin’in gerisinde kalmaması gerektiğini belirtti.
ETS2 sistemi olarak adlandırılan yeni emisyon ticaretinin uygulanmasının 2028’e ertelenmesi kararının altı çiziliyor. Bu sistem, 2005 yılından beri faaliyet gösteren mevcut karbon piyasasının kapsamadığı sektörleri fiyatlandırmayı amaçlıyor ve kullanım önermesiyle karbon giderim kredilerini de devreye alıyor. Anlaşmaya göre Avrupa sanayisi, emisyonlarını %85 oranında doğrudan azaltacak; kalan kısmı ise gelişmekte olan ülkelere karbon kredisi satışıyla karşılanabilecek. Ayrıca sanayiye yönelik yükü hafifletmek amacıyla ek uluslararası karbon kredilerinin %5’e kadar kullanılması izni veriliyor.
Avrupa, bu esnekliklere rağmen halen en ileri konumda kalıyor: 1990’dan bu yana emisyonlarını yaklaşık %37 oranında düşürdü. Yeni hedeflerin yürürlüğe girmesi için hem Avrupa Parlamentosu’nun hem de üye devletlerinin resmen onayına ihtiyaç var. Onay süreçlerinin genellikle formalite olarak görüldüğü belirtiliyor.
