diVine: Altı Saniyelik Vine Arşivinin Yeniden Doğuşu ve Yapay Zeka Tartışması
Twitter’ın kurucu ortağı Jack Dorsey’in finansmanı ile hayata geçirilen diVine, Vine’ın kapanmasının ardından ortaya çıkan arşivi yeniden kullanıcılarla buluşturuyor. Uygulama, 100.000’i aşkın arşivlenmiş videoyu erişime açarken, geçmişe yönelik nostalji sunmanın ötesine geçerek kullanıcıların kendi profillerini oluşturmalarına ve altı saniyelik yeni videolar çekmelerine olanak tanıyor.
diVine’in en dikkat çekici özelliği, yapay zeka tarafından üretilmiş olabilecek içerikleri tespit eden ve bunların yayınına engel olan güvenlik mekanizması. Geliştirme süreci, Mayıs 2025’te kurulan kar amacı gütmeyen and Other Stuff adlı kuruluş tarafından desteklendi ve işin arkasında Twitter’ın eski çalışanı Evan Henshaw-Plath (Rabble) yer alıyor.
Arşiv, ilk olarak 2016’da Vine’ın kapanacağı duyurusunun ardından Archive Team tarafından yedeklenen video ve verilerin üzerine kuruldu. 40-50 GB büyüklüğündeki bu ikili dosyalar, normal kullanıcıların erişemeyeceği biçimde saklandı; şimdi ise diVine’da hem eski içerikleri sunuyor hem de yeni bir sosyal deneyim başlatıyor. Rabble, kullanıcılara kronolojik içerik akışı ve içeriklerin insanlar tarafından kaydedildiğine dair güvence sunan bir deneyim hedeflediğini ifade ediyor.
DiVine’ın toparlanan arşivinde yaklaşık 60.000 içerik üreticisinden 150.000 ila 200.000 arasında video bulunuyor. En çok bilinen Vine içerikleri bu arşivde önemli bir paya sahip olsa da platformun tamamını temsil etmeyebiliyor; örneğin milyonlarca K-pop videosu bu süreçte arşivlenmemiş. Eski içerik üreticileri, telif haklarına ilişkin taleplerini DMCA üzerinden iletebiliyor ve biyografilerde yer alan sosyal hesap kontrollerini geri alma talebinde bulunabiliyorlar.
Yeni videoların insan yapımı olup olmadığı ise Guardian Project tarafından doğrulanan teknolojiyle kontrol ediliyor. Uygulama, merkezi olmayan bir protokol olan Nostr üzerinde inşa edilerek tamamen açık kaynaklı bir ekosistem sunuyor. Dorsey, Nostr’un geliştiricilere risk sermayesi veya karlı olmayan iş modelleri olmadan yeni nesil uygulamalar geliştirme imkanı verdiğini belirtiyor; kar amacı gütmeyen kuruluşun amacı ise kapatılabilir olmayan açık protokollerin potansiyelini göstermek.
X (eski adıyla Twitter) sahibi Elon Musk ise Ağustos ayında eski Vine arşivini bulduklarını duyurarak platformu geri getirme sözü vermişti; ancak somut adımlar henüz atılmadı. diVine ekibi, online arşivden gelen içeriğin “adil kullanım” çerçevesinde kullanıldığını savunuyor ve yapay zeka araçlarının popülerleşmesine rağmen topluluğa odaklanan, yapay zeka içermeyen sosyal deneyimleri hala talep gördüğünü vurguluyor.
Yeni diVine uygulaması iOS ve android için diVine.video adresinden indirilip kullanılabilir durumda. Siz eski Vine videolarını özlüyor muydunuz ve bu yapıya karşı ilk izlenimleriniz neler?
