RTN Bölgesindeki Aşırı Aktivitenin Otizm ve Epilepsi Arasındaki Bağlantıyı Aydınlatan İlaçlı Deneyleri
Stanford Üniversitesi’nden bilim insanları, deneysel bir epilepsi ilacının farelerde otizm benzeri belirtileri geri çevirdiğini gösterdi. Çalışma, beyin içindeki belirli bir bölgedeki aşırı aktivitenin hem otizm hem de epilepsiyle ilişkilendirildiğini ortaya koyuyor. Araştırmada odak noktası, retiküler talamik çekirdek (RTN) olarak bilinen ve talamus ile korteks arasındaki iletişimi sağlayan yapının rolüydü.
RTN’deki aşırı aktivitenin, farelerde epilepsi nöbetlerine yatkınlık, uyaranlara karşı aşırı hassasiyet (ışık ve dokunma gibi), tekrarlayıcı hareketler, artan motor aktivitesi ve sosyal etkileşimde azalma gibi otizmle ilişkili belirtileri tetiklediği gözlemlendi. Bu bulgular, epilepsi ve otizm arasındaki ortak nörolojik mekanizmalara işaret ediyor.
Epilepsi ilacı çare olabilir başlığı altında, aşırı aktiviteyi baskılayan ilaçların uygulanmasıyla farelerde otizm benzeri davranışların önemli ölçüde hafifleyebildiği gösterildi. Denemelerde kullanılan ilaçlardan biri, şu anda epilepsi için klinik deneylerde test edilen Z944 adlı deneysel bir molekül oldu. Sadece tek doz uygulamanın dahi pek çok otizm belirtiğini azalttığı kaydedildi.
Genel nüfusta epilepsinin görülme oranının yaklaşık %1 iken otizmli bireylerde bu oran %30’a kadar çıkıyor. Bu bulgular, otizm ile epilepsi arasındaki ilişkinin ortak genetik mutasyonlar ve benzer beyin aktivite paternleri üzerinden açıklanabileceğini güçlendiriyor. Ayrıca, DREADD tabanlı nöromodülasyon adı verilen genetik bir yöntemin kullanılmasıyla beyin aktivitesi de reguler bir biçimde kontrol edildi. RTN’nin aşırı çalışması baskılandığında otizm benzeri belirtiler geriledi; aynı bölgeyi yapay olarak daha da aktif hale getirmek sağlıklı farelerde bile benzer davranış sorunlarını tetikledi.
Bu sonuçlar, otizm spektrum bozukluklarının tedavisinde retiküler talamik çekirdeğin potansiyel yeni bir hedef olabileceğini gösteriyor. Çalışmanın kıdemli yazarı John Huguenard, otizm ve epilepsinin ortak sinirsel mekanizmalarının anlaşılmasına katkı sağlandığını belirtti. Yazarlar, Z944’ün şu an yalnızca epilepsi için klinik deneylerde test edildiğini, otizm tedavisinde kullanımı için daha fazla çalışma gerektiğini vurguluyor.
