Derin Denizden Gelen Yerli Nadir Toprak Madeni Projesi: Japonya’nın Stratejik Hamlesi
Japonya, elektrikli araçlar, elektronik ürünler ve savunma sanayii için kritik olan nadir toprak elementlerinde yerli bir kaynağı keşfetmek amacıyla derin denizlerde yeni bir görev başlattı. Başarılı olması halinde bu girişim, ulusun stratejik madensel tedarik zincirini kökten değiştirebilir.
Reuters’ın haberine göre Japonya’ya ait madencilik gemisi Chikyu, Shizuoka limanından ayrılarak Tokyo’nun yaklaşık 1.900 kilometre güneydoğusunda bulunan Minamitori Adası açıklarına doğru yola çıktı. Görev, şimdiye kadar denenmemiş bir hedefi hedefliyor: Okyanus yüzeyinin 6 kilometre altında bulunan nadir toprak elementi açısından zengin çamurun doğrudan gemiye aktarılması. Başarılı bir sonuç, bu derinlikte yapılan ilk sürekli derin deniz nadir element çıkarımını mümkün kılacak.
Bu hamle, Çin’in kritik mineraller üzerindeki artan kontrolü bağlamında geliyor. Batı ülkeleriyle benzer şekilde Japonya da Çin’e olan bağımlılığını azaltmaya çalışıyor. İki ülke arasındaki diplomatik ve ticari gerilimler, bu çabaları daha da önceliklendirmiş durumda.
İlk yerli deniz tabanı denemesi olarak nitelendirilen görev, yaklaşık 130 mürettebat ve bilim insanını taşıyor ve Chikyu’nun 14 Şubat’ta Japonya’ya dönmesi planlanıyor. Sefer, Minamitori Adası çevresindeki çamur yataklarını hedefliyor ve bu sahaların ne kadar rezerv içerdiğine dair resmi bir açıklama yapılmadı. Güncel veriler ışığında Japonya’nın nadir element ithalatının yaklaşık yüzde 60’ını Çin’den karşıladığı belirtiliyor; bu oran 2010’da çoğunlukla Çin’in ihracatı kısıtlaması nedeniyle yüzde 90 seviyesindeydi.
O dönemde Doğu Çin Denizi’nde yaşanan denizci anlaşmazlığı, Japonya için ciddi bir risk oluşturmuştu. Ardından Japonya, Avustralya merkezli Lynas Rare Earths ile Sojitz aracılığıyla kurulan ortaklıklar gibi yabancı tedarik zincirlerine yatırım yapmaya başladı. Ayrıca geri dönüşüm ve nadir toprak kullanımını azaltan üretim tekniklerini de destekledi.
Nadir elemetler Japon sanayisi için kritik öneme sahip olmayı sürdürüyor; bu mineraller özellikle elektrikli ve hibrit araç motorlarında kullanılan yüksek güçlü mıknatısların üretiminde kilit rol oynuyor. Şu anda Japonya’nın bu alandaki tedarikinin büyük bölümü Çin’den geliyor ve olası bir tedarik kesintisi, otomotiv ile ileri teknoloji sektörlerinde zincirleme etkiler yaratabilir. Çin ise bu dönemde kısıtlamaları artırmaya başladı. Geçen hafta Pekin yönetimi, sivil ve askeri kullanım potansiyeli bulunan çift kullanımlı ürünlerin Japonya’ya ihracatını yasakladığını duyurdu. Resmi bir geniş çaplı nadir toprak kısıtlaması henüz açıklanmamış olsa da bu seçenek ciddi biçimde değerlendiriliyor.
Minamitori Adası projesinin kısa vadede somut bir üretim sağlaması beklenmiyor. Japonya, 2018’den bu yana bu projeye yaklaşık 40 milyar yen (yaklaşık 250 milyon dolar) yatırım yaptı; ancak net rezerv tahminleri ya da üretim hedefleri henüz belirlenmiş değil. Testlerin olumlu sonuçlanması durumunda bir sonraki aşama Şubat 2027’de planlanan tam ölçekli bir madencilik denemesi olarak belirlenmiş durumda.
