Apple-Foxconn İlişkisi Üzerine 2019-2025 Karşılaştırması: Çalışan Koşulları ve Ücret Düzeyleri

China Labor Watch (CLW) tarafından yayımlanan yeni bir rapor, Foxconn Zhengzhou tesisinde çalışanların karşılaştığı düzensiz ve istismar içeren çalışma koşullarının Apple tarafından yeterince dikkate alınmadığını iddia ediyor. 2019 raporuyla 2025 arasındaki farklar incelendiğinde, aradan geçen zamana rağmen bazı temel sorunlarda belirgin bir iyileşme gözetilemediği öne sürülüyor.

Apple Foxconn durumu uzun süredir tartışılıyor 2000 yılında kurulan ve işçi haklarını savunan bağımsız bir sivil toplum kuruluşu olan China Labor Watch, Apple’ın tedarikçilerindeki özellikle Pegatron ve Foxconn bağlantılı iddia edilen iş gücü ihlallerine dikkat çekiyor. Bu karşılaştırmalı çalışma, 2019’da belgelenen meslek lisesi öğrencilerinin kullanımının 2025 raporunda sona erdiğini gösterse de, CLW’ye göre kaydedilen tek önemli gelişme bu oldu. Rapor, Çin yetkililerinin konudan haberdar olduğunu ancak Apple’ın bu konudaki düşüncesine ilişkin eleştirel bir bakış açısını sürdürdüğünü savunuyor. Yeni bir anlaşmanın sonucunda iPhone 17’nin Foxconn Zhengzhou’da seri üretimine başlandığı belirtiliyor.

Raporda 2019 ile 2025 arasındaki ana sorunlar özetlenirken ücret sistemi, etnik/bölgesel ayrımcılık, bilgi kontrolü ve iş güvenliği gibi konuların daha da kötüleştiğine işaret ediliyor. Ayrıca fazla mesai, öğrenci kullanımı, ücretler, eğitim, sendika, cinsiyet/hamilelik ayrımcılığı ve yatakhane koşulları gibi meselelerin altı yıl boyunca sabit kaldığı vurgulanıyor. Ücretler açısından bakıldığında resmi taban ücretin 2019 seviyesinde kaldığı ve 2.100–2.400 RMB arasında değiştiği belirtiliyor; bu taban ücret, fazladan primlerle birlikte orta vadede yaklaşık 3.000 RMB’ye ulaşabiliyor.

Apple tarafı ise tedarikçilerinin güvenli çalışma koşulları sağlama, çalışanlara saygılı davranma ve etik ilkelere uyma sorumluluğunu vurguluyor. Şirketin açıklamasında şu ifadelere yer veriliyor: “Düzenli olarak üçüncü taraf denetimleri gerçekleştiriyoruz ve tedarik zincirimizin herhangi bir noktasında sorun tespit edildiğinde yüksek standartlarımızı korumak için hızlı hareket ediyoruz. Bu durumda da Apple ekipleri yerinde incelemeye başlamış ve acil bir soruşturma başlatmıştır.”