Polar Connect: Kuzey Kutbu üzerinden güvenli bir kıtasal bağlantı vizyonu
Avrupa Birliği ile Asya arasındaki internet trafiğini daha güvenli hale getirmek amacıyla Kuzey Kutbu üzerinden geçecek yeni nesil bir denizaltı kablo projesi gündeme getirildi. Polar Connect adıyla değerlendirilen bu girişimde iki farklı rota masada: biri Kanada’nın kuzeybatı geçidinden ilerleyecek; diğeri ise İskandinavya’dan başlayıp doğrudan buzların altından geçecek şekilde tasarlanıyor.
Kızıldeniz ve çevresindeki saldırılar son yıllarda Avrupalı veri akışının savunmasında önemli bir tetikleyici oldu. Avrupa ile Asya arasındaki toplam internet trafiğinin yaklaşık yüzde 90’ının Kızıldeniz bölgesindeki geçişlerden geçtiği düşünüldüğünde, bu bölgedeki güvenlik riskleri küresel iletişim altyapısının kırılganlığını da yeniden gözler önüne seriyor. 2024 yılında Husilerin Kızıldeniz’de bir gemiyi vurmasıyla süreç ivme kazandı; ardından Yemen-Cibuti arasındaki dar geçitte gerçekleşen saldırı, bir geminin çapa zincirinin kopmasına ve üç kablonun zarar görmesine yol açtı. Eylül 2025’te benzer bir olay daha yaşandı ve kabloların onarımı için uzun diplomatik görüşmeler gerekti.
Bazı operatörler rotayı Basra Körfezi’ne kaydırmayı tartışsa da ABD ile İran arasındaki gerilimler bu seçeneğe dair yeni riskler yaratıyor. AB’nin mevcut seçenekleri ise büyük ölçüde ABD veya Rusya üzerinden geçiyor; bu da Avrupa’yı kendi kritik veri altyapısını dış güçlerin kontrolündeki bölgelere bağımlı bırakmak istemediğine yönlendiriyor. Bu nedenle Kuzey Kutbu hattı siyasi açıdan daha bağımsız bir alternatif olarak görülüyor.
Ancak Polar Connect projesinin önünde önemli teknik engeller bulunduğunu belirtmek gerekir. En büyük sorunlar arasında buzulları ve dev buz kütlelerini kablo döşeme sırasında zarar verebilecek yapılar olarak görmek gerekiyor. Deniz tabanında sürtünmeyle zarar riskinin yanı sıra, doğrudan buzlu sularda kablo döşeyebilecek özel buz kırıcı gemisi şu anda mevcut değil. Bu nedenle operasyonların ya birden fazla gemiyle yürütülmesi ya da tamamen yeni bir buz kırıcı kablo döşeme gemisinin geliştirilmesi gerekiyor. Bakım masrafları da bu zorlukları artıran diğer bir etken.
Projeyi başarıya taşıyabilmek için ekibin 2030 yılına kadar hattı aktif hale getirme hedefi bulunuyor. Ancak uzmanlar Kuzey Kutbu’nun sert çevresel koşulları nedeniyle takvimin zaman zaman ertelenebileceğini de işaret ediyor.
