Mars Global Localization ile Perseverance’ın Kendi Kendine Navigasyonu ve Gelişmiş Yol Planlama

Perseverance, Mars yüzeyinde konumunu Dünya’ya bağlı kalmadan hesaplayabilme yeteneğini kazandı. Artık görev süresince talimat beklemek yerine kendi panoramik görüntülerini yörüngeden alınan haritalarla eşleştirerek konumunu doğrulayabiliyor. Bu sayede önceki görevlerde kullanılan sensör, kamera ve Dünya merkezli yönlendirmelere olan bağımlılık azaldı.

İlk inişinden bu yana, araç hareket ederken çevresindeki jeolojik işaretleri ve tekerlek kaymalarını analiz ederek konumunu tahmin ediyordu; ancak bu yöntem zamanla hatalar biriktiriyor ve uzun sürüşlerde konum kayması 35 metreye kadar çıkabiliyordu. Böyle bir belirsizlik, tehlikeli bölgelere yaklaşım anlarında Dünya’dan onay alınmasını gerektirebiliyordu. Mars ile Dünya arasındaki ortalama mesafe yaklaşık 225 milyon kilometre olduğundan iletişim gecikmeleri (yaklaşık 24 dakika) gerçek zamanlı yönlendirmeyi imkânsız kılıyor. Bu durum genelde Mars günü veya daha uzun süreli planlamalar gerektiriyordu.

Yeni dönemin temeli Mars Global Localization yükseltmesiyle Perseverance artık kendi panoramik görüntülerini yörüngeden elde edilen arazi haritalarıyla karşılaştırabiliyor ve konumunu tam olarak hesaplayabiliyor. Böylece planlanan rotalar üzerinde Dünya’dan onay beklemeden ilerleyebiliyor. NASA’ya göre bir karşılaştırma süreci yaklaşık iki dakika sürüyor ve konum hassasiyeti 25 santimetre düzeyinde. Bu gelişme, günlük yol kat etmeyi ve bilimsel kapasiteyi önemli ölçüde artırıyor.

Geliştirme çalışmaları 2023 yılında başladı ve algoritma, önceki 264 gezgin durağının görselleri üzerinde test edildi. Her testte sonuçlar doğru çıktı ve sistem, Şubat başında ile geçtiğimiz hafta rutin operasyonlar sırasında başarıyla kullanıldı. Başlangıçta Helikopter Base Station (HBS) üzerinde çalışan ve Ingenuity Mars Helikopteri ile iletişimi sağlayan güçlü işlemci sayesinde sadece iki dakikada karşılaştırma tamamlanıyor. Bu işlemci, Snapdragon 801 çipine benzeyen performans gösteriyor ve Perseverance’ın iki ana bilgisayarına göre çok daha hızlı çalışıyor. Mars’ın zorlu ortamında güvenilirliği sağlamak amacıyla algoritma HBS üzerinde birkaç kez test ediliyor ve rover’ın ana bilgisayarları sonuçları doğruluyor.

İsterseniz ileride karşılaşılabilecek tehlikeleri öngören yapay zeka tabanlı rota planlama sistemi de devreye alındı. AI tabanlı analiz, operatörlerin kullandığı görüntü ve arazi verilerini inceleyerek potansiyel tehlikeleri tespit ediyor ve güvenli bir rota öneriyor. Böylece Perseverance, daha hızlı, daha uzun ve daha güvenli bir keşif yapısına kavuşuyor.