Türkiye’nin S-400 Geri Verme ve F-35 Döndürme Planı: Beyaz Saray ve Kremlin’in Kontrol Noktaları
Türkiye, hava savunma yeteneklerini güçlendirmek amacıyla F-35 programına dönüş pathını masaya yatırıyor. Washington ile sürdürdüğü görüşmelerde, S-400 sistemlerinin iade edilmesi karşılığında bu birlikteliğin yeniden canlanabileceği konuşuluyor. Bloomberg’in iddiasına göre, Türkiye S-400’leri geri vermeyi değerlendiriyor ve bu konuyu, geçtiğimiz hafta Türkmenistan’daki bir toplantıda Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Vladimir Putin arasındaki temaslarda ele aldığı ileri sürülüyor.
ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack’ın yakın zamanda yaptığı açıklamada, Türkiye’nin S-400’lerden vazgeçmeyi her zamankinden daha yakın gördüğü ve bu sorunun ilerleyen dört ila altı ay içinde çözülebileceği belirtildi. Ancak bu adım, Kremlin’in yanıtını nasıl şekillendireceği konusunda belirsizliğini koruyor. Rusya’ya yönelik yaptırımlar uygulanırken Türkiye ile Rusya arasındaki ticari, enerji ve savunma sanayi alanlarındaki ilişkiler olumlu bir seyir izliyor; S-400’lerin iade edilmesi, Ankara için yeni bir dengeyi tetikleyebilir.
İade talebi, Türkiye’nin Rusya’ya ödediği bedelin telafi edilmesini içeriyor; Bloomberg kaynaklarına göre telafi için petrol ve doğal gaz ithalatındaki dengelerin kullanılması gibi seçenekler tartışılıyor. Ancak bu konunun ayrı müzakereler gerektirdiği ifade ediliyor. S-400 sistemi için yaklaşık 2 milyar dolar civarında bir maliyetin hesaplandığı değerlendiriliyor.
Türkiye’nin 2017 yılında Rusya’dan aldığı S-400 hava savunma sistemi nedeniyle 2019’da F-35 programından çıkarıldığı bilinmekte. Türkiye’ye 6 adet F-35A üretilmişti; ancak bu uçaklar Türkiye’ye teslim edilmedi ve yaklaşık 6 yıldır ABD’de depoda bekletiliyor. Taraflar arasındaki anlaşmazlığın çözümü halinde bu uçakların Türkiye’ye teslim edilmesi bekleniyor. Ayrıca, belirsizlik nedeniyle Türkiye 44 adet Eurofighter Typhoon savaş uçağı siparişi verdi.
