Türkiye’nin Yerli Ramjet Girişimi: DeltaV ve Sinop Test Merkeziyle İleri Motİfler
Savunma Sanayii Başkanlığı’nın desteklediği özgün ramjet motoru, gerçekleştirilen son testte havada ilk kez başarıyla ateşlendi. DeltaV uzay mühendislerinin yürüttüğü çalışma, yerli itki sistemlerinin kritik bir aşamasını temsil ediyor ve Türkiye’nin savunma, havacılık ve uzay alanlarındaki bağımsızlık hedeflerini destekliyor. Ramjet’e adım adım ifadesiyle paydaşlara teşekkür geleneği, geliştirilen motorun yeni bir döneme geçtiğini vurguluyor. Geliştirme süreci kapsamında sesüstü ve ileri hız rejimlerinde ihtiyaç duyulan yüksek verimli motor teknolojilerinin yerlileştirilmesi kilit öneme sahip olarak değerlendiriliyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, motorun yerli imkanlarla geliştirilmesinin stratejik önemi üzerinde durdu ve Sinop Test Merkezi’nde yürütülen çalışmaların planlı bir şekilde sürdüğünü kaydetti.
Test görüntülerinin kamuoyuna yansıması, ramjet tabanlı füze projelerine yönelik ilginin yeniden yükselmesini tetikledi. Prototipin formu, Lockheed Martin MAKO konseptine benzerlik gösteriyor. Türkiye’de ramjet ve scramjet tabanlı sistemler üzerinde çok yönlü çalışmalar uzun süredir devam ediyor. TÜBİTAK SAGE, sıvı yakıtlı ramjet teknolojisinin yanı sıra hipersonik hız rejimi için scramjet üzerinde Ar-Ge yürütüyor. Envanterde olması planlanan Gökhan ve Gökhan-ER BVR füzeleriyle süpersonik ramjetli gemisavar füzesi programında SAGE ve Roketsan iş birliği sürüyor. Roketsan ise katı yakıtlı ramjet teknolojisiyle geliştirilen Gökbora BVR füzesi ve Akbaba anti-radyasyon füzesinde önemli ilerlemeler elde ediyor. DeltaV tarafında ise daha büyük boyutlu hava solumalı motorlar üzerinde çalışmalar devam ediyor.
Ramjet nedir ve nasıl çalışır? Ramjet, hava solumalı ve yüksek hızlarda verimli çalışan bir itki sistemidir. İçinde hareketli bir kompresör bulunmadığı için mekanik olarak sade ve hafiftir. Uçak veya füzenin ileri doğru yüksek hızla hareket etmesi, havayı doğal aero sıkıştırmayla basınca ulaştırır; bu sıkıştırılmış hava yakıtla yanarak yüksek sıcaklıkta patlar ve oluşan gazlar nozula yönlendirilerek itki üretir. En verimli çalışması için aracın Mach 2’nin üzerinde bir hıza ulaşması gerekir. Kalkış için ise harici bir itki kaynağına ihtiyaç duyulur; çünkü konsept, düşük hızlarda çalışmaya uygun değildir.
