Hayalet Avatarlar: Sevdiğimizin Dijital Yansımaları ve Etik Tartışmalar
Bir zamanlar Disney Channel’da rol alan Calum Worthy ve ortakları tarafından kurulan bir teknoloji girişimi, ölen sevdiklerinin yapay zeka avatarlarını oluşturan bir uygulama geliştirdi. Worthy, X üzerinde paylaştığı reklamla geniş çapta tepki topladı ve tartışmaların odak noktası haline geldi. Uygulamanın tanıtımında, kaybettiğimiz kişilerin geleceğimizde nasıl bir rol oynayabileceğini sorgulayan sözler dikkat çekti.
Şirket, Hollywood yapımcısı Russell Geyser ile birlikte bu çalışmayı, “insanlığın yaşayan bir arşivi” olarak nitelendirdiği bir vizyonla sunuyor. Reklam videosunda hamile bir kadının 2wai adlı uygulama aracılığıyla ölen annesinin AI kopyasıyla konuştuğu, ardından zamanda geriye doğru geçiş yapılarak büyükanne ve yeni doğan bebek arasındaki etkileşimlere uzanan bir sahne akışı görüyoruz. Üç dakika süren bu kayıt, kullanıcıların kısa bir video paylaşımla dijital avatarlar üretmesini mümkün kılıyor.
İlginç ve tartışmalı yönleriyle, reklam kısa sürede sosyal medyada çok konuşuldu. Bazı kullanıcılar bu fikri hayal edilebilecek en şeytani projelerden biri olarak nitelendirdi; bazıları ise şeytani, sahtekar ve insanlık dışı şeklinde eleştirdi. iOS için App Store’a sunulan 2wai uygulaması, şirketin HoloAvatar adını verdiği sanal avatarları üretmeye olanak tanıyor. Bu avatarlar gerçeğe ya da kurgudaki figürlere dayalı olarak tasarlanmış hareketli sohbet robotları şeklinde özetlenebilir. Varsayılan HoloAvatarlar arasında kişisel antrenör Darius, astrolog Celeste ve aşçı Luca gibi karakterler bulunuyor; ayrıca Shakespeare ve Kral VIII. Henry gibi tarihsel figürlerin benzerleri de üretilebiliyor.
Asıl dikkat çekeni, sadece üç dakikalık bir video üzerinden birinin kişiliğini yeniden canlandırma iddiası. Şirket bu veri miktarının bir kişinin kimliğini nasıl yeniden inşa ettiğine dair ayrıntıları paylaşmıyor ve 2wai bu taleplere yanıt vermiyor. Ne var ki, sevdiklerini sonsuza dek sohbet robotlarına dönüştürebileceği vaadi, etik tartışmaları kvote üzerinde tetikliyor. X üzerinde bir kullanıcı, “Şefkat densizliğini bir iş fırsatına dönüştürmekmiş” diye eleştirdi; bir diğeri ise abonelik temelli bir nekromansi fikrine isyan etti.
Black Mirror ile paralellikler gündemde geniş yer buldu. Pek çok kullanıcı, uygulamanın Be Right Back bölümüyle açıkça benzerlik taşıdığını ifade etti. O bölümde de yas tutan bir kişi, kaybettiği partnerinin dijital bir kopyasını geri getiriyordu. Fakat Worthy ve 2wai ekibi bu mesajı yeterince ciddiye almadı mı, yoksa görünürdeki uyarıyı göz ardı mı etti tartışması sürüyor. Bazı yorumlar, bu teknolojinin geçmişle bağları koparmasına ve yas sürecini aşırı kolaylaştırmasına yönelik endişelerini dile getirdi.
Görüşler çeşitlilik gösterse de, sevdiklerinin kimliklerini bir yapay zekaya teslim etmenin potansiyel tehlikeleri ve bu teknolojinin psikolojik etkileri üzerinde yoğunlaşılıyor. Aile üyelerinin görüntülerinin reklam veya diğer amaçlarla ileride kullanılabileceği kaygısı da bu tartışmaların odak noktalarından biri olarak kalıyor.
