Monte Sierpe: İnka Dönemine Ait Delikler Çemberi ve Kayıt Tutmanın Gizemi
Güney Peru’da, dağların yükseklerinde yüzlerce yıl önce inşa edilmiş bir İnka dönemine ait anıt bulunuyor. Monte Sierpe olarak bilinen bölgede, yaklaşık 5.200 delik, düzenli ve ızgara benzeri bir düzende dizilmiş durumda ve bu yapı, bölgenin ticaret ve vergi sistemine dair yeni soruları beraberinde getiriyor.
Son araştırmalar, bu devasa alanın MS 1000 ile 1400 yılları arasında, geniş nüfusu olan Chincha Krallığı döneminde bir haraç ve takas merkezi olarak işlev gördüğünü öne sürüyor. Chincha Krallığı’nın 15. yüzyılda İnka İmparatorluğu tarafından fethedilmesinden sonra, deliklerin “Delikler Çemberi” adıyla anılan bu alanın yeni bir ekonomik amacı kazandığı düşünülüyor. Bu hipotezi desteklemek için ekip, drone teknolojisiyle elde ettiği hava fotoğraflarını ve deliklerin tortul örneklerini analiz etti.
Deliklerin her biri 1 ila 2 metre genişliğe ve yaklaşık 1 metre derinliğe sahip olup, uzun bir şerit halinde 1,5 kilometre boyunca bloklar halinde düzenlenmiş durumda. Yaşanan bu yer, 16. yüzyıldaki İspanyol kolonizasyonundan önceki bağlarda önemli yollara yakın bir savunma yerleşiminin hemen yakınında bulunuyor. Arkeologlar, savunma, depolama, su toplama ve bahçecilik gibi olasılıkları tartışsa da bu çalışmanın bulguları deliklerin işlevine yönelik somut kanıtlar sunuyor.
Ticaret ve vergi kayıtlarının fiziksel kanıtı başlığı altında Antiquity dergisinde yayımlanan çalışmada, drone görüntülerinin yanı sıra deliklerde biriken tortul ve taşlardan elde edilen örnekler de incelendi. Analizler, deliklerin içinde %1 rasgele olmayan, mısır poleni gibi bitkisel kalıntıların bulunduğunu ortaya koyuyor; bu da insanların bu malzemeleri deliklere taşıdığına dair kanıt olarak değerlendiriliyor. Ayrıca Chincha Krallığı’nda sepet yapımında kullanılan sazların polenleri de tespit edildi. Sydney Üniversitesi’nden araştırmacılar, bu verilerin, öncesi dönemde yerel grupların delikleri bitkisel malzemelerle doldurup dokuma sepetler veya bohçalarla ticari mallar yerleştirdiğine işaret ettiğini belirtti.
İncelemeye göre, deliklerin düzeni ve görünümü, İnkalıların kayıt tutmak için kullandıkları düğümlü iplerden oluşan khipulara benzeyen yapılarla ilişkilendiriliyor. Dron görüntüleri, alandaki düzenin benzer şekilde depolama alanlarında görülen ızgaralarla uyumlu olduğunu ortaya koyuyor ve bu da alanın malları sayma ve sınıflandırma amacı taşıdığını düşündürüyor. Eşsiz bloklar arasındaki sayı farkları, yakın kasabalardan alınan vergi veya haraç seviyelerindeki farklılıkları yansıtabilir düşüncesini güçlendiriyor.
Bongers, bu keşfin geçmiş toplumların insanları bir araya getirmek ve etkileşimi kolaylaştırmak için eski manzaraları nasıl dönüştürdüğünü gösteren önemli bir örnek oluşturduğunu ve antik And Dağları’ndaki muhasebe uygulamalarının çeşitliliğini genişlettiğini belirtti.
