İtalya’da Yapay Zeka Denetimi: Yeni Yasa ve Çocuk Koruması
yapay zeka teknolojileri toplumun pek çok alanında daha görünür hale geliyor ve iş dünyasından eğitim kurumlarına kadar geniş bir yelpazede kullanımı yaygınlaşıyor. Bu hızlı hareketlilik, yapay zeka kullanımını düzenleyen yasal çerçeveleri de gerekli kılıyor. Avrupa’da da düzenleyici adımlar atılmaya başlandı; Amerika’nın ardından Avrupa’da da yapay zekaya yönelik ilk yasa çalışmalarının somutlaştığına tanık oluyoruz. İtalya, yapay zeka denetimi için yasa çıkaran ilk Avrupa ülkesi olarak kayda geçiyor. İtalya Parlamentosu’nun bu hafta aldığı karar, Avrupa Birliği’nin yapay zeka düzenlemelerini temel alan kapsamlı bir yasayı hayata geçirirken, insan odaklılık, şeffaflık ve güvenlik ilkelerini ön planda tutuyor ve aynı zamanda inovasyon ile mahremiyet konularına özel vurgu yapıyor.
Çocukların yapay zeka Kullanımına İlişkin Yeni Kısıtlamalar arasında en dikkat çekici hüküm, 14 yaş altındaki çocukların yapay zeka araçlarını kullanabilmesi için ebeveyn onayının şart haline getirilmesi olarak öne çıkıyor. Bu düzenleme, çocukların yapay zeka teknolojilerine maruz kalmasının gelişim ve mahremiyet üzerindeki etkilerine yönelik kaygılara somut yanıt sunmayı hedefliyor. Yasa ayrıca deepfake içeriklerin kötüye kullanıma karşı sert cezalar öngörüyor ve yapay zeka ile sahte içerik üreterek zarar verenleri 1 ila 5 yıl arasında hapis cezalarıyla karşı karşıya bırakıyor. Dolandırıcılık, kimlik hırsızlığı, piyasa manipülasyonu ve kara para aklama gibi suçlarda yapay zekadan yararlanılması durumunda cezaların üçte bir oranında artış uygulanacak.
Hükümetin dijital dönüşümden sorumlu devlet sekreteri Alessio Butti, “Bu yasa, yapay zekayı kamusal çıkarın sınırlarına çekerek büyümeyi, hakları ve vatandaşların korunmasını güvence altına alıyor” sözleriyle düzenlemenin özünü özetledi. Yasa; sağlık, eğitim, adalet, kamu yönetimi ve spor gibi alanlarda yapay zeka uygulamalarının izlenebilirliği ve insan denetiminin zorunlu kılınmasını öngörüyor. Özellikle sağlık sektöründe karar süreçlerinde son sözün insan uzmanlarda kalması gerektiği vurgulanıyor.
İtalya’nın iş dünyasındaki yaklaşımı ise çalışanların yapay zeka kullanımı konusunda bilgilendirilmesini zorunlu kılıyor. ABD ve Çin gibi büyük aktörlerle karşılaştırıldığında yatırımlar nispeten sınırlı görünse de ülke, ekosistemi desteklemek amacıyla devlet destekli bir girişim sermayesi fonundan 1 milyar euroya kadar kaynak ayıracağını açıkladı. Bu adım, yapay zeka alanında milli varlığı güçlendirme hedefini işaret ediyor.
