Stargate Girişimi: Ortaklar Arasındaki Çatlaklar ve Finansal Belirsizlikler
Ocak 2025’te açıklanan Stargate girişimi, OpenAI, Oracle ve SoftBank ortaklığında hayata geçeceği iddiasıyla gündeme geldi. Proje, ülke genelinde veri merkezleri kurmayı ve toplam yatırımın yarım trilyon dolar düzeyine ulaşacağını öngörüyordu; ancak yüksek bütçe ve teknik zorluklar başlangıçta beklenen hızda ilerlemedi. The Information’a göre, ortaklar arasındaki görüş ayrılıkları bu sürecin temel dinamiğini oluşturdu. En kritik fark, kimin ve nasıl sahiplenilecek olması üzerinde yoğunlaştı. OpenAI, başlangıçta kendi altyapısını doğrudan sahiplenerek işletmek istiyordu; böylece üçüncü taraf bulut sağlayıcılarına bağımlılık azalacak ve maliyetler daha kontrollü hale gelecekti. Ancak yatırımcılar için yüksek başlangıç maliyeti büyük bir risk olarak değerlendiriliyordu ve şirketin kârlılığa ulaşmaması ile 2027’ye kadar nakit baskısı oluşabileceği yönündeki öngörüler planı zora soktu. Sonuç olarak, Stargate’in ilerleyişi ortaklar arasında yürütülen müzakerelere dayanıyor ve bu süreç, üç yıllık hedefe yönelik hızın yavaşlamasına yol açtı.
Projenin kimi somut adımları ilk olarak Oracle tarafında görüldü. 2025’in ikinci yarısında Oracle, Stargate kapsamında yaklaşık 2 milyon çip kapasiteli bir veri merkezi inşa etmeyi duyurdu ve bu adım projenin altyapı açısından en ciddi ilerlemesini temsil etti. Ardından OpenAI, Oracle ile yapılan işbirliğinden beş yıl içinde 300 milyar dolarlık işlem gücünü satın alma taahhüdünde bulundu; ancak bu büyüklükteki bir yükümlülüğün finansmanı konusunda netlik sağlanamadı. SoftBank ile olan ilişkide ise Oracle ile olan anlaşmalar ayrı bir hat olarak kaldı.
Texas’ta planlanan 1 GW kapasiteli veri merkezi projesi bir süre erteildikten sonra SoftBank ile yeniden ele alındı. Taraflar arasında tesisin sahibi ve geliştiricisi kim olacak konusundaki anlaşmazlıklar sürse de uzlaşı sağlandı: SoftBank tesisin sahibi olacak, OpenAI ise tasarım kontrolünü sürdürecek ve uzun vadeli kiracı konumunda bulunacak. “Hedef büyüktür fakat finansman belirsizliğini koruyor” ifadesi, mevcut koşullarda tam sahiplik modelinin pratikte mümkün olmadığını vurguluyor. OpenAI için altyapıyı tamamen kendi bünyesinde toplamanın kârlılığa ulaşmadan önce zor göründüğü belirtiliyor. Buna rağmen, yeni yatırım turunda 100 milyar dolar toplama ve şirket değerlemesini 800 milyar dolara çıkarmayı hedeflediği söyleniyor; bu hedefler hayata geçtiğinde, veri merkezi stratejisinde daha bağımsız bir konuma geçiş mümkün olabilir.
