Gelişmiş Ses Dalgasıyla Sivrisineklerle Yenilikçi Mücadele: Prototipten Seri Üretime
Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ) Biyomühendislik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hakan Oflaz, sivrisineklerle mücadelede çevre dostu bir cihaz geliştirdi. Bu cihaz, ses dalgalarını kullanarak larva aşamasında sivrisinekleri etkisiz hale getiriyor ve ekosisteme zarar vermeden mücadele imkanı sunuyor.
Sivrisinekler yumurtalarını su yüzeyine bırakır ve hızla larva evresine geçer. Geliştirilen cihaz, su yüzeyinde üretilecek ultrasonik dalgaların mekanik deformasyon etkisiyle larvaların gelişimini durdurur. Laboratuvar çalışmaları, üçüncü evredeki larvaların %100’ünün ve dördüncü evredeki en dayanıklı larvaların %99’unun hızlı şekilde etkisizleştirildiğini gösterdi.
Oflaz, kimyasal ilaçların kısıtlı olduğu ülkelerde bu yaklaşımın daha da değer kazandığını belirtiyor. Kendilerine benzeyen mevcut bir sistem olmadığını ve alternatiflerin kimyasal ve biyolojik ajanlar şeklinde hayata geçirilebileceğini ifade ediyor. “teknoloji tabanlı, sivrisinekle mücadelede üreme merkezlerine odaklanan özgün ve patentli bir ürün” olarak nitelendirdiği cihaz için şu an prototip aşamasında olduklarını, ancak seri üretime geçmeyi ve ürünü ticari olarak ihraç etmeyi hedeflediklerini söyledi.
Ülkemizde sivrisinek sorunuyla mücadele yoğun olsa da özellikle Amerika kıtası ve bazı Avrupa ülkelerinde kimyasal kullanımının kısıtlı olması nedeniyle belediyelerin bu alanda kendilerini savunmada zorlandığını belirten Oflaz, bu durumun cihazın uluslararası pazarda daha iddialı bir konuma sahip olmasını desteklediğini ifade ediyor. Ayrıca cihazın yerleşim bölgelerinin yanı sıra tarım alanlarında uygulanabilirliği de öne çıkıyor; özellikle pirinç tarlaları gibi sulak tarım alanlarında sivrisineklerle mücadele ve verim artışının önemli kazanımlar sağlayacağı öngörülüyor. Üretimin tetikleneceği aşamada sivrisinekler kaynaklı hastalıkların önlenmesiyle birlikte tarımsal verimlilikte de kayda değer artış bekleniyor.
