NEOM: Vizyon 2030’un Zorlu Hybridi ve Sözleşme İptalleri
Suudi Arabistan’ın Vizyon 2030 çerçevesinde hayata geçirilen NEOM projesinde beklenen akışın gerisinde kaldığı belirtiliyor. Trojena kayak merkezi ve The Line megakenti gibi kilit aşamalarda yürütülen inşaat çalışmaları, dört büyük sözleşmenin feshiyle sonuçlandı ve bu durum projenin temel hedeflerine dair ciddi soru işaretlerini beraberinde getirdi.
İlk olarak Eversendai, Trojena için sözleşmesini feshettiklerini duyururken, hemen ardından Webuild üç barajın yapımını kapsayan sözleşmenin iptal edildiğini açıkladı. Son olarak Hyundai Engineering and Construction ile Samsung C&T ve Archirodon’un ortak girişimi olarak yürütülen The Line’e ait 12.5 kilometrelik ulaşım tüneli çalışmasının durdurulduğu bilgisi paylaşıldı. Bu iptallerin toplam değerinin yaklaşık 6 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor. Firmalar, sahadan çekilme ve yaptıkları harcamaları NEOM üzerinden telafi etme hakkına sahip olduklarını belirtiyorlar, böylece kısa vadede finansal olarak olumsuz bir etkiyi yaşamamaları öngörülüyor.
Hedeflerin küçülmesi için atılan adımlar, krizleri yalnızca inşaata indirgemez. Trojena’nın bu yıl içinde tamamlanması hedefi gecikmeler yüzünden ertelendi ve 2029 Asya Kış Oyunları için planlanan ev sahibi şehir olan Almatı’ya kaydırıldı. The Line projesinde ise başlangıçta 170 kilometre uzunluk ve 1.5 milyon nüfus hedefi, revizyonla 300 bin kişiyle sınırlandı. Projenin uygulanabilirliğini denetlemek üzere PIF (Suudi Kamu Yatırım Fonu) ek danışmanlık talep ediyor.
İptallerin ardında yatan nedenler net olarak açıklanmasa da, Eversendai’nin öne sürdüğü görüşler, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin bu kararlarda etkili olabileceğini işaret ediyor. NEOM’nin başlangıçta “geleceğin şehri” vizyonuna uygun hareket etmesi beklenirken, art arda gelen iptaller ve hedeflerin küçültülmesi, projenin ilk iddialı rotasından farklı bir yöne evrildiğini gösteriyor.
